Chia sẻ kiến thức chung về Giáo dục sớm cho trẻ
24 bài viết
6 lượt cảm ơn
Ngày tham gia: 30/03/2015

Phương pháp giáo dục Shichida

08/06/2015 11:41:49 | Lượt xem: 3092 | Bình Luận: 0
I. Giới thiệu về Giáo sư Shichida Makoto

Giáo sư Shichida Makoto sinh năm 1929 tại Nhật Bản. Ông là thành viên của Viện Hàn lâm Giáo dục Quốc tế (International Academy of Education) và là cố vấn cho Hiệp hội cấp chứng chỉ toán học của Nhật Bản (the Japan Mathematical Certification Association).

Ông có bằng tiến sĩ giáo dục và là người nổi tiếng ở Nhật với vô vàn những đóng góp về nghiên cứu não bộ và các thành công trong học tập của trẻ em.

Ông được trao tặng Giải thưởng danh dự của Hiệp hội Khoa học thế giới vào năm 1997 và giải thưởng về Hòa bình thế giới của Liên Hợp Quốc vào năm 1998. Năm 2003, ông được Viện Hàn Lâm khoa học Thụy Sỹ trao tặng giải thưởng về Y học và Sức khỏe và giải sáng chế Higashiku Ninomiya. Ngoài ra, ông còn nhận được rất nhiều các giải thưởng, bằng khen trong và ngoài nước Nhật Bản cho những đóng góp về sự tiến bộ của xã hội loài người.

Với hơn 40 năm nghiên cứu và hơn 20 năm thực nghiệm thành công, ông là người đứng đầu trong cuộc cách mạng giáo dục thế giới với quan điểm thay đổi cách chúng ta đang hiểu về trẻ em, các khả năng của não bộ và các phong cách học khác nhau của trẻ.

Các cơ sở đào tạo của ông đều nhấn mạnh đến tầm quan trọng của mối quan hệ cha mẹ - con cái và ảnh hưởng của mối quan hệ đó đối với chất lượng kích hoạt não bộ. Ông cho rằng tất cả trẻ em được sinh ra với những khả năng bẩm sinh đặc biệt. Các khả năng này rất dễ phát triển nếu được kích thích đúng cách và có sự hướng dẫn của cha mẹ.t. Các khả năng này rất dễ phát triển nếu được kích thích đúng cách và có sự hướng dẫn của cha mẹ.

Ngày nay, đã có hơn hàng trăm cơ sở giáo dục của Shichida  trên toàn nước Nhật Bản và các nước khác như Singapore, Malaysia, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Indonesia, Úc, Mỹ, Canada…. Những thành quả của ông đang giúp cho hàng ngàn các cha mẹ và trẻ em phát triển nền tảng cho những thành công trong tương lai.

  II. Phương pháp giáo dục Shichida.

1. Phương pháp giáo dục Shichida được phát triển dựa trên các nguyên tắc:

--  Tất cả mọi trẻ em dưới 6 tuổi đều là các thiên tài.

-  Não phải chủ đạo của các bé trong giai đoạn đầu đời ẩn chứa một năng lực học tập to lớn.

- Sự kết nối tình cảm giữa cha mẹ và con cái là điều đặc biệt quan trọng.  

 - Trẻ em cần được nhận các kích thích thông qua 5 giác quan.

- Sự lặp lại và nhất quán là mấu chốt để dạy trẻ thành công.

Từ 0-3 tuổi, não ở trong quá trình hình thành các kết nối cấu trúc thần kinh cơ bản. Đến 6 tuổi, quá trình hình thành cấu trúc não này gần như hoàn thiện. Tương ứng với quá trình này là sự phát triển của não theo quy luật “Cơ hội giảm dần”. Theo quy luật này, thai nhi có các năng lực không có giới hạn. Từ 0-3 tuổi, trẻ có khả năng tiếp nhận mọi thông tin một cách tuyệt vời. Từ 3-6 tuổi, các năng lực nổi trội của trẻ sẽ đạt được thông qua các trò chơi vui vẻ. Từ 6-8 tuổi nếu mới bắt đầu kích hoạt thì cần một nỗ lực rất lớn để đạt được các năng lực vượt trội. Chính vì vậy, càng bắt đầu kích hoạt cho trẻ càng sớm càng tốt.

 Não phải có khả năng thu nhận thông tin với số lượng lớn và tốc độ cao. Não trái là não của ngôn ngữ. Nó sẽ hiểu và nhớ các thông tin một cách từ từ. Não phải là não của hình ảnh. Nó ghi nhớ các thông tin thông qua hình ảnh. Não phải cũng là não của sự cảm thông và nó có khả năng đưa ra các ý tưởng một cách nhanh chóng, xuất thần. Có thể kích hoạt não phải cho trẻ từ sơ sinh bằng cách cho con tình yêu thương vô hạn. Em bé sẽ lớn lên trở thành một em bé biết yêu thương và có trí nhớ tuyệt vời.

2. Mục tiêu của phương pháp giáo dục Shichida:

Phương pháp Shichida nhấn mạnh giáo dục không phải là để nhồi nhét tri thức mà giáo dục phải giúp kích hoạt được các năng lực thiên bẩm của trẻ. Để kích hoạt được các năng lực thiên bẩm đó, chúng ta phải cung cấp cho trẻ một môi trường phát triển tốt với các yếu tố kích thích cần thiết cho sự phát triển.

Shichida cho rằng: “Mục đích của giáo dục trong tương lai không phải để tạo ra những con người đầu đầy các kiến thức mà để nuôi dưỡng những đứa trẻ biết cách sử dụng hiệu quả toàn bộ cả hai bán cầu não của mình.

Nuôi dưỡng những đứa trẻ với những tiềm năng to lớn, sự sáng tạo tuyệt vời và khả năng tận dụng được nhiều phần trăm não bộ của mình hơn cần phải là mục tiêu của giáo dục.”

Từ thời xưa, giáo dục tập trung vào việc nuôi dưỡng những con người tốt để có thể đóng góp cho sự phát triển của xã hội. Nhưng ngày nay nhận thức về giáo dục đã có sự thay đổi. Chúng ta coi việc vào tiểu học là bước tiếp theo để lên trung học cơ sở và trung học cơ sở là một bậc nữa để lên trung học phổ thông và cứ tiếp tục như vậy. Chúng ta thường bị rơi vào cái bẫy nguy hiểm của việc coi mục tiêu giáo dục cao nhất đối với trẻ là vượt qua các kỳ thi đầu vào của các trường, chứ không thực sự tính đến toàn bộ tương lai của đứa trẻ. Rất nhiều các thầy cô và cha mẹ đã nuôi dưỡng và dạy dỗ đứa trẻ dựa trên quan điểm “chỉ chú trọng vào khả năng học tập ở trường” và đứa trẻ được khuyến khích để đạt được kết quả tốt hơn các bạn nó. Các trường cũng mắc phải bệnh thành tích khi uy tín của trường được xét đến dựa trên các chỉ tiêu về thành tích thi cử của học sinh trường đó.

Giáo dục thực chất cần vượt qua được mục tiêu trước mắt đó để có thể nuôi dưỡng tính cá thể của từng trẻ và kích hoạt những khả năng thiên bẩm đang nằm ngủ yên trong chúng. Giáo dục phải làm sao cho trẻ nào cũng có cơ hội thành công trong lĩnh vực chúng hiểu rõ và làm tốt. Mỗi trẻ cần được khuyến khích theo đuổi những thứ chúng thích. Có như vậy, khi lớn lên, chúng có thể đóng góp cho xã hội trong mảng lĩnh vực đó. Cần phải xây dựng một nền giáo dục cho phép chấp nhận đứa trẻ như một cá thể đáng trân trọng, chứ không phải là một cá thể mờ nhạt giữa những cá thể khác. Hay nói cách khác, chúng ta nên xây dựng nền giáo dục có thể đề cao ý chí của từng cá nhân.

Giáo dục não trái truyền thống chỉ chú trọng vào phát triển trí thông minh bằng cách truyền thụ tri thức. Cách giáo dục này có những hạn chế và người ta cho rằng nó chỉ giúp phát triển 3% tiềm năng của con người. Trên thực tế, khả năng thiên bẩm của con người là không có giới hạn. Nhiệm vụ của giáo dục trong tương lai là giúp cho loài người sử dụng hết tiềm năng của mình. Nó cũng cần nuôi dưỡng tính cá thể, tâm hồn, lòng nhân ái, sự nhạy cảm và sáng tạo của trẻ. Cần phải dạy trẻ cách sử dụng các khả năng của chúng để góp phần làm thay đổi xã hội và tương lai thế giới.

 3. Đặc điểm của phương pháp giáo dục:

Phương pháp giáo dục Shichida là sự kết hợp giữa giáo dục não phải (phát triển sự nhạy cảm của trẻ) và giáo dục não trái lí trí. Trong phương pháp này có sự phát triển hài hòa, cân bằng giữa não bộ, trái tim và cơ thể:

-    Giáo dục Trái tim: xây dựng tình yêu thương, sự tin tưởng lẫn nhau trong mỗi quan hệ giữa cha mẹ và con cái.

-    Giáo dục não phải: để kích hoạt các tiềm năng to lớn của não phải bằng cách sử dụng các hình ảnh.

-    Giáo dục não trái - giáo dục về trí tuệ để tận dụng những khả năng đã được kích hoạt.

-    Giáo dục về dinh dưỡng và thể chất để giúp phát triển những cơ thể khỏe mạnh về cả thể chất lẫn tâm hồn.

 a.    Giáo dục trái tim:

Giáo dục trái tim trong phương pháp giáo dục của Shichida nhấn mạnh đến mối quan hệ giữa ba yếu tố: tình yêu thương của cha mẹ, tâm hồn và não bộ của trẻ.

Điều quan trọng cơ bản trong nuôi dạy trẻ là truyền tải tình yêu thương của cha mẹ đến trẻ. Tình yêu của cha mẹ giúp trẻ phát triển tốt và sẽ giúp thức tỉnh những tiềm năng to lớn của trẻ. Nó cũng giúp chúng ta mở rộng cánh cửa tâm hồn của trẻ.

Thông thường, trẻ sẽ không tự sử dụng được các tiềm năng thiên bẩm của mình khi chúng có những hình ảnh tiêu cực một cách vô thức về bản thân. Truyền tải tình yêu của cha mẹ đối với con cái có thể mở cánh cửa tâm hồn trẻ một cách dễ dàng và hiệu quả. Khi cha mẹ có thể bày tỏ tình yêu thương của mình đối với con cái và hàn gắn những vết thương về tâm hồn cho con, đứa trẻ sẽ thay đổi một cách nhanh chóng.

Tâm hồn và bộ não lại liên quan chặt chẽ với nhau. Bộ não hoạt động như thế nào lại được quyết định bởi tâm hồn trẻ. Não của trẻ hoạt động rất tuyệt vời, nên bất cứ đứa trẻ nào cũng có thể tự thoát khỏi bệnh tật, tật nguyền và học lực kém.

 b.  Giáo dục não phải:

Giáo dục não phải không chỉ là để tập trung vào những thành tựu về học lực. Một trong những kết quả tuyệt vời của giáo dục não phải là mọi trẻ em theo phương pháp này đều phát triển tâm hồn một cách hài hòa, nhẹ nhàng. Chúng sẽ bắt đầu thể hiện sự nhậy cảm, lòng nhân ái, trí tưởng tượng và sự sáng tạo. Đây là bản chất tự nhiên của giáo dục não phải do những đứa trẻ này được nuôi dạy trên nguyên tắc nó được bao bọc bởi tình yêu thương, sự tôn trọng và hợp tác.

 Đồng thời, nếu xét giáo dục não trái nói riêng, có thể thấy giáo dục não trái chủ yếu dựa trên sự cạnh tranh và đối đầu nhau. Giáo dục não phải không phải chỉ để trẻ phát triển trí tuệ mà để bồi đắp tình yêu, cảm giác tự tôn và sự hợp tác với các bạn và với mọi người xung quanh.

Trong khi giáo dục não phải cho trẻ, các nhà giáo dục và cha mẹ phải thường xuyên khen ngợi trẻ và cho trẻ hiểu về những năng lực tuyệt vời mà trẻ có được và do đó trẻ là những em bé quý giá nhất. Chúng ta cũng cần để trẻ hiểu chính bản thân trẻ cũng phải có trách nhiệm để phát triển những khả năng thiên bẩm của mình một cách tối ưu nhất. Đồng thời, phải giúp trẻ định hướng việc sử dụng các khả năng đó để phục vụ lại lợi ích của cả cộng đồng, dân tộc và loài người nói chung.

Phương pháp giáo dục Shichida được sử dụng hiệu quả nhất cho độ tuổi 0-3. Phương pháp này cho rằng có thể kích hoạt được các năng lực hữu ích của trẻ như:

- Khả năng đa ngôn ngữ

- Khả năng trực giác và các giác quan của não phải ESP

- Các tài năng về âm nhạc và nghệ thuật

- Cảm xúc và các nét tính cách tích cực

- Năng lực chụp hình.

 

Các năng lực trên được kích hoạt là nhờ các đặc điểm của não phải:

- Não phải là não của hình ảnh. Chính vì vậy, các kích thích về hình ảnh sẽ giúp não phải hoạt động.

- Não phải được kích hoạt khi có các kích thích giác quan được lặp lại thường xuyên

- Não phải có khả năng giúp trẻ học một cách vô thức

- Não phải có khả năng xử lí các thông tin với số lượng lớn và tốc độ cao

-  Giáo dục não phải sẽ giúp kích hoạt được cả hai bán cầu não phát triển tối ưu các tiềm năng của mình.

 c.   Giáo dục não trái – giáo dục đồng bộ hai bán cầu não.

Não trái của con người cũng rất quan trọng. Cần phải giáo dục đồng bộ hai bán cầu não bằng cách phát triển não phải và kết nối nó với não trái. Như vậy chúng ta mới có thể giúp hai bán cầu não cùng hoạt động với nhau một cách cân bằng.

Các nhà khoa học đã tìm ra rằng các thiên tài sử dụng hai bán cầu não này một cách cân bằng còn người bình thường thì hầu như chỉ sử dụng não trái.

Các nhà khoa học tin rằng con người tương lai sẽ được giáo dục để sử dụng cả hai bán cầu não.

 

d. Giáo dục thể chất:

Thông qua phương pháp giáo dục hình ảnh, trẻ của các trung tâm Shichida có thể học đạt được những thành tích tốt và nổi trội trong các hoạt động thể chất.

 

III. Kết luận

Não phải và não trái là hai phần quan trọng và có những chức năng hoàn toàn khác nhau của bộ não con người. Tiềm năng của con người chưa được khai phá hết nằm ở não phải. Tuy nhiên, thời điểm để đánh thức 100% tiềm năng đó chỉ là ở 0 đến 6 năm đầu tiên của cuộc đời mỗi con người. Cần nhận thức lại vai trò của não phải và hiểu tầm quan trọng của việc phát triển đồng bộ hai bán cầu não con người.

Phương pháp Shichida cũng chỉ ra việc xây dựng một cách tiếp cận về giáo dục theo hướng phát triển những tiềm năng thiên bẩm của con người, chứ không phải là để nhồi nhét tri thức. Hệ thống giáo dục nên chú trọng đến việc tôn trọng tính cá thể của từng đứa trẻ trong một tổng thế, chứ không chỉ xét đến những khả năng dựa vào học lực của trẻ ở trường. Đồng thời, mục tiêu của giáo dục não bộ cũng là để khuyến khích trẻ sử dụng những khả năng tuyệt vời của mình để phục vụ cho xã hội, cộng đồng, thế giới và trở thành những công dân tích cực.

                                                                                                       Chuyên gia Lưu Minh Hường

                                                                                     Viện nghiên cứu giáo dục trẻ thông minh sớm VSK!

 

 


Bài viết được sửa vào lúc: 11:52 08/06/2015
Bạn cần đăng nhập để trả lời bài viết này
Cùng chuyên mục
Đăng ký nhận mail
Đăng ký nhận mail