Chia sẻ kiến thức chung về Giáo dục sớm cho trẻ
24 bài viết
6 lượt cảm ơn
Ngày tham gia: 30/03/2015

Phương pháp giáo dục Glenn Doman

08/06/2015 11:16:12 | Lượt xem: 2750 | Bình Luận: 1

Hai cha con Glenn Doman và Janet Doman đều đã dành cả cuộc đời cống hiến cho giáo dục từ sớm để chứng minh rằng trẻ nhỏ có khả năng học hỏi tốt hơn chúng ta tưởng rất nhiều.

Nối tiếp sự nghiệp của cha là Glenn Doman, người sáng lập Viện nghiên cứu Thành tựu Tiềm năng con người IAPH, với cương vị là Giám đốc điều hành IAPH, Janet Doman sau khi tốt nghiệp  đưa phương pháp giáo dục sớm mang tên cha mình tới các bậc phụ huynh. Bài viết này sẽ cung cấp sơ bộ những kiến thức liên quan đến phương pháp giáo dục Glenn Doman.

I.  Giới thiệu về Giáo sư Glenn Doman (1919-2013)

Giáo sư Glenn Doman là người sáng lập nên Viện nghiên cứu Thành tựu Tiềm năng con người IAHP. Giáo sư và các cộng sự trong Viện nghiên cứu nổi tiếng với những thành tựu về điều trị cho trẻ bị tổn thương não và cả những phát triển sớm cho trẻ em bình thường. 

Trong suốt 50 năm qua, ông đã trực tiếp tiếp xúc với 25.000 gia đình và ảnh hưởng đến hàng nghìn gia đình khác thông qua cuốn sách: “ Làm gì với đứa con bị tổn thương não của bạn” cũng như sự đột phá của “Cuộc cách mạng mềm” với hàng loạt các ấn phẩm sách và học liệu giúp cha mẹ dạy con ở nhà.

Giáo sư Glenn Doman đã sống, học tập và làm việc cùng với các trẻ em đến từ hơn 100 quốc gia bao gồm cả những quốc gia văn minh nhất đến những quốc gia kém phát triển  nhất.  Ông đã nghiên cứu trẻ ở những bộ tộc lạc hậu ở Brazil, những trẻ sống ở vùng sa mạc Kalahari và những trẻ ở bộ tộc Inuit của vùng Bắc cực. Ông cũng đến thăm trẻ ở các thành phố hiện đại như Johannesburg, Moscow, Tokyo và London.

Ông đã được vua George VI của Vương Quốc Anh phong tặng huy hiệu anh hùng British Military Cross vì lòng dũng cảm của ông trong Thế chiến thứ 2. Ông cũng nhận nhiều huy hiệu Danh dự và quân hàm khác của chính phủ Mỹ, Hà Lan trong các cuộc chiến tranh. Năm 1966, ông được chính phủ Brazil phong tước hiệp sĩ vì những cống hiến của ông cho trẻ em toàn thế giới, đồng thời nhận danh hiệu cao quý nhất của Brazil danh hiệu Knight Order của Phương Nam và Huy Chương của Thượng Nghị Viện Ý. Những công lao của ông đối với trẻ em đã được sự ghi nhận từ nhiều tổ chức và các cá nhân ở nhiều nước trên thế giới.

Giáo sư Glenn Doman là giảng viên chính trong rất nhiều khóa học mà Viện nghiên cứu tổ chức cho các cha mẹ có con bị tổn thương não, cũng như cha mẹ có con bình thường. Ông đã luôn bên cạnh các cha mẹ để tìm ra những phương pháp hiệu quả giúp các trẻ em bị tổn thương não hồi phục và các trẻ em bình thường phát triển vượt trội hơn.

Hệ thống viện nghiên cứu phát triển tiềm năng con người là một nhóm các viện phi lợi nhuận được Giáo sư Glenn Doman sáng lập vào năm 1955. Các Viện này được nổi tiếng trên toàn thế giới với công trình tiên phong về phát triển não bộ ở trẻ nhỏ và rất nhiều chương trình can thiệp phục hồi cho trẻ bị tổn thương não.

I.  Phương pháp giáo dục Glenn Doman cho trẻ thường.

1. Phương pháp giáo dục sớm Glenn Doman dựa trên các triết lý sau:

  • . Mọi trẻ em đều có các tiềm năng của thiên tài.

Mọi trẻ em ngay khi sinh ra đã có trí thông minh tiềm năng lớn hơn nhiều so với trí thông minh của Leonard Da Vinci - Glenn Doman

·  Kích thích các giác quan là chìa khóa để khai mở các tiềm năng của trẻ.

·  “Chỉ có 5 con đường não bộ tiếp nhận thông tin từ thế giới xung quanh và tất cả những gì  Leonardo Da Vinci cũng như bạn hoặc tôi hay em bé của bạn học được trong suốt cuộc đời mình đều phải thông qua 5 con đường này. Năm con đường đó là: Nhìn, nghe, sờ, nếm và ngửi.” – Glenn Doman

  • Việc dạy cho trẻ phải bắt đầu ngay sau khi sinh.

 Năm đầu đời là năm vô cùng quan trọng đối với trẻ. Đây là giai đoạn não bộ phát triển một cách bùng nổ. “Não người phát triển khi được sử dụng. Nếu chúng ta sử dụng nó thì chúng ta sẽ làm cho nó lớn hơn. Nếu chúng ta không sử dụng nó, đặc biệt là 12 tháng đầu đời thì thực tế chúng ta sẽ đánh mất các tế bào não và do vậy, chúng ta sẽ mất đi các năng lực của bộ não mà đáng ra chúng ta đã có.” - Janet Doman

  • Trẻ càng nhỏ thì học càng dễ dàng.

“Trước 5 tuổi, mọi trẻ em đều có thể dễ dàng tiếp thu một lượng thông tin lớn một cách ồ ạt. Trẻ dưới 4 tuổi học dễ dàng và hiệu quả hơn trẻ 5 tuổi. Trẻ dưới 3 tuổi thì thậm chí lại càng dễ dàng và hiệu quả hơn. Trẻ dưới hai tuổi là trẻ học hiệu quả và dễ dàng nhất.” - Glenn Doman

  • Mọi trẻ em theo bản năng đều thích học

“Trẻ thích học hơn thích ăn; trẻ thích học hơn thích chơi. Trên thực tế, trẻ nghĩ học là chơi” - Glenn Doman

  • Mọi cha mẹ đều là các giáo viên tốt nhất của con.

 “Vào những giây phút tệ nhất trong ngày tệ nhất của bạn với con thì bạn vẫn là người thầy tốt nhất của con- tốt hơn bất cứ giáo viên nào trên thế giới này. Vào những ngày bình thường hoặc vào những lúc tốt nhất trong những ngày tốt nhất của bạn hì bạn chắc chắc là người thầy tuyệt vời của con bởi bạn hiểu con mình hơn bất cứ ai. Và đặc biệt là bạn yêu thương con mình - đó là sự kết hợp hoàn hảo để tạo nên một người thầy tốt”. - Janet Doman

  • Dạy và học nên là những phút giây vui vẻ.

“Các cha mẹ xứng đáng để được hưởng những niềm vui khi dạy con học, còn các em bé cũng phải có quyền để cảm nhận sự hứng khởi khi cùng học với cha mẹ mình.” - Glenn Doman

  • Dạy và học không bao giờ cần kiểm tra.

“Một trong số những điều tuyệt vời nhất của việc dạy các thiên thần bé nhỏ là quá trình dạy học chỉ đơn thuần là quá trình cho đi các thông tin như việc trao tặng những món quà và không bao giờ đòi lại”. - Janet Doman

2. Mục tiêu của phương pháp giáo dục Glenn Doman:

Phương pháp giáo dục Glenn Doman tập trung vào việc giúp mọi trẻ em đạt được các năng lực tối ưu về nhận thức, thể chất và xã hội để các bé trở thành các em bé thành công và hạnh phúc hơn.

“Thế giới cho rằng sự phát triển não bộ là một quá trình đã cài đặt sẵn và không thể thay đổi được. Tuy nhiên, chúng tôi đã phát hiện ra rằng sự tăng trưởng và phát triển của não bộ chỉ là một quá trình tăng trưởng năng động. Đây là một quá trình có thể bị dừng lại (khi não bị tổn thương nặng nề) hoặc có thể bị chậm lại (khi não bị tổn thương nhẹ) và điều quan trọng nhất đó là quá trình này có thể được đẩy nhanh lên”.- Glenn Doman

Viện IAHP cho rằng có thể tăng cường trí thông minh cho trẻ gấp nhiều lần trong giai đoạn 0-6 tuổi. Đây là giai đoạn não bộ của trẻ phát triển bùng nổ và các năng lực học tập không có giới hạn.  Glenn Doman ví “Não trẻ giống như một miếng bọt biển. Chúng ta đưa vào bao nhiêu, nó thấm hút bấy nhiêu.”. Mọi em bé đều là thiên tài và có những năng lực tiếp nhận các thông tin một cách vô hạn. Các năng lực này tỉ lệ nghịch với tuổi tác.

Chính vì vậy, hoàn toàn có thể giúp mọi em bé bình thường đều biết đọc hiểu dễ dàng vài ngôn ngữ, chơi đàn violin tốt, chơi thể dục dụng cụ tuyệt vời, làm toán cao cấp, lập trình các chương trình máy tính, bơi lội lặn ngụp tốt và học được bất cứ thứ gì chúng ta giới thiệu cho bé một cách chính xác và trung thực ở độ tuổi lên bốn. Lên sáu, mọi em bé đều có thể đạt được các khả năng trên một cách xuất sắc. 

3. Đặc điểm của phương pháp giáo dục

a.  Lí thuyết về vòng tuần hoàn khép kín

Phương pháp giáo dục Glenn Doman cho rằng:

      Nửa sau của não và tủy sống được dùng thu nhận thông tin đi vào tức là các kích thích từ môi trường thông qua các giác quan: thị giác, thính giác, xúc giác (các giác quan như vị giác và khứu giác không được xét đến vì không đóng vai trò nhiều lắm trong việc quyết định các trí thông minh của con người). Chính vì vậy, nếu muốn não bộ phát triển thì  cần cung cấp cho trẻ các kích thích về thị giác, thính giác, xúc giác theo đúng trình tự phát triển của não bộ với thời gian, cường độ và tần suất tăng dần.

      Nửa trước của bộ não và tủy sống điều khiển các thông tin não bộ xử lí và phản hồi lại đối với các kích thích đó thông qua các năng lực về vận động, ngôn ngữ, khả năng sử dụng tay.

      Sáu năng lực về thị giác, thính giác, xúc giác, vận động, ngôn ngữ và khả năng điều khiển tay sẽ tương ứng với sáu dạng thức của trí thông minh. Một em bé hoàn toàn có thể đạt được trí thông minh về một năng lực nào đó hoặc đạt được cả sáu mặt này. Phương pháp Glenn Doman cũng chia những khả năng của sáu năng lực trên thành 7 mức độ phát triển tương ứng với độ phát triển của bộ não. Trẻ đạt được bất kỳ các mức độ phát triển nào là do độ chín muồi của não bộ tương ứng với giai đoạn đó.

b. Các chương trình cha mẹ dạy con tại nhà:

 Viện IAHP có những khóa học và những cuốn sách hướng dẫn các cha mẹ các phương pháp kích hoạt trí thông minh cho con tại gia đình. Các chương trình này bao gồm: dạy trẻ biết đọc sớm, dạy bé học toán, cung cấp các tri thức bách khoa và chương trình vận động sớm cho trẻ.

- Chương trình dạy đọc cho trẻ: Đọc là một chức năng của thần kinh thị giác. Đọc không phải là một môn học. Chính vì vậy, mọi trẻ em đều có khả năng đọc và trên thực tế chúng là thiên tài về ngôn ngữ. Các học liệu để dạy trẻ học đọc bao gồm các thẻ từ và sách

- Chương trình dạy toán cho trẻ: Dạy trẻ toán học cũng dễ như dạy đọc. Trẻ em cũng là thiên tài về toán học. Toán học không phải là một bộ môn cung cấp các kiến thức hàn lâm mà đơn giản, toán học chỉ là một ngôn ngữ khác để tư duy và suy luận. Học liệu dạy trẻ học toán là các thẻ chấm, thẻ số.

- Chương trình cung cấp các tri thức bách khoa cho trẻ: Trẻ nhỏ có khả năng học bất cứ điều gì nếu chúng ta dạy chúng một cách chính xác và trung thực. Các kiến thức bách khoa chính là nền tảng của tri thức. Trẻ em có khả năng tiếp thu các kiến thức đó với một khối lượng ồ ạt và tốc độ nhanh hơn nhiều so với người lớn. Các học liệu cho chương trình này là các thẻ tri thức bách khoa.

 - Chương trình vận động: Vận động giúp trẻ có sức khỏe, độ dẻo dai và có tác động to lớn đến sự phát triển não bộ. Nó ảnh hưởng cả đến năng lực thị giác và ngôn ngữ của trẻ. Các phần của vận động bao gồm các bài tập động cơ bản như bò, trườn, đi, chạy, nhảy, leo trèo; các bài tập phát triển sự thăng bằng cho cơ thể và các bài tập phát triển khả năng sử dụng tay.

III. Kết luận

Glenn Doman là người đi tiên phong trong phong trào cách mạng giáo dục sớm. “Cuộc cách mạng mềm” của ông và Viện IAHP Hoa Kỳ từ những năm 1955 đã làm thay đổi nhận thức của các cha mẹ về tiềm năng to lớn, cũng như các năng lực học tập không giới hạn của con cái họ trong giai đoạn 0-6 tuổi. Cuộc cách mạng này cũng giúp đưa những đứa trẻ và cha mẹ chúng lại gần với nhau hơn thông qua việc để cha mẹ hiểu họ chính là các giáo viên tốt nhất cho con cái họ. Khi cha mẹ và con cái trở nên gần gũi, trẻ em sẽ phát huy được các năng lực và tự tin hơn.

Chuyên gia Lưu Minh Hường

Viện nghiên cứu giáo dục trẻ thông minh sớm VSK.


Bài viết được sửa vào lúc: 11:35 08/06/2015
Tham gia:30/06/2015
0 bài viết
0 lượt cảm ơn

Em đọc thấy giáo dục sớm có phương án 0 tuổi của Trung Quốc,phương pháp glan doman,và phương pháp của Nhật.Vậy cho em hỏi Viện Vsk là nên áp dụng phương pháp nào ạ,và các phương pháp có sự khác nhau như thế nào?Em chân thành cảm ơn!

30/06/2015 20:29:28
Bạn cần đăng nhập để trả lời bài viết này
Cùng chuyên mục
Đăng ký nhận mail
Đăng ký nhận mail