Chia sẻ kiến thức chung về Giáo dục sớm cho trẻ
24 bài viết
6 lượt cảm ơn
Ngày tham gia: 30/03/2015

Thai giáo và một số trường phái thai giáo tại các nước

19/04/2015 23:33:02 | Lượt xem: 3021 | Bình Luận: 0

Bạn đã bao giờ làm quen với hai từ "thai giáo" chưa? Nếu chưa, hoặc mới chỉ nghe nói sơ qua thì bài lược thuật dưới đây về một số trường phái thai giáo trên thế giới sẽ giúp bạn có một hình dung ít nhiều về khái niệm này. 

Thử điểm qua kinh nghiệm các nước

Từ thời cổ đại các nước cả ở phương Tây và phương Đông đều đã đề cập đến vấn đề thai giáo. Tuy nhiên, thai giáo trong thời cổ đại mới chỉ tập trung vào sức khỏe cơ thể và tâm lí của người mẹ. Tức là chú trọng đến dưỡng thai, chứ chưa chú trọng đến việc giáo dục thai nhi.

Bắt đầu từ những thập niên 60-70 của thế kỷ 20, cùng với sự ra đời của một loạt các loại thiết bị máy móc kỹ thuật hiện đại giúp có thể kiểm tra, đo lường tình trạng của thai nhi trong bụng mẹ, khoa học nghiên cứu về thai giáo bắt đầu phát triển mạnh mẽ. Một loạt các nước đã ý thức được tầm quan trọng của việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục thai nhi và các chương trình thai giáo đã được ra đời giúp cho rất nhiều các em bé được hưởng giáo dục từ ngay trong bụng mẹ. Một loạt các trung tâm, các bệnh viện phụ sản lớn ở các nước khắp nơi trên thế giới đã tổ chức các lớp thai giáo cho các bà bầu.

Nhiều em bé sẽ được hưởng sự giáo dục từ ngay trong bụng mẹ từ “thai giáo”

 

Một số tổ chức Quốc tế lớn trên thế giới hoạt động về lĩnh vực thai giáo đã hình thành và phát triển ví dụ: tổ chức thế giới OMAEP- Hiệp hội thai giáo Quốc tế, APPPAH - Hiệp hội chăm sóc sức khỏe và tâm lí thai kỳ ở Mỹ và  Tổ chức ISPPM ở châu Âu... Các Hiệp hội này cùng các thành viên của chúng ở các nước khác nhau có mục tiêu tập hợp và chia sẻ các kiến thức khoa học và tâm lí thai kỳ, cũng như kết nối giữa bố mẹ và thai nhi giúp cho cha mẹ chuẩn bị tốt hơn cho sự hình thành và phát triển của thai nhi.

Trường phái thai giáo của Mỹ tiểu biểu với các nhà tâm lí nổi tiếng như Thomas Verny, Rene Van de Carr đã phát triển các phương pháp và chương trình thai giáo cho đông đảo các gia đình tham gia.

Tiến sỹ Thomas Verny - nhà tâm lí học Mỹ và là tác giả của cuốn sách “Sự sống bí ẩn của thai nhi” đã được dịch ra 27 thứ tiếng và 5-6 cuốn sách nữa về thai giáo. Ông từng là giảng viên của các Đại học Harvard, Đại học Toronto, Đại học York, Đại học Toronto và St. Mary. Ông cũng thành lập APPPAH - Hiệp hội chăm sóc sức khỏe và tâm lý thai kỳ vào 1983. Thomas Verny được đánh giá là một trong những người dẫn đầu quan điểm về sự ảnh hưởng của thai kỳ và giai đoạn sau sinh đến sự phát triển tính cách của con người. Ông thường xuyên có những khóa học và bài giảng về tâm lý và tâm lý trị liệu thai kỳ ở nhiều nơi trên thế giới như Canada, Mỹ, Châu Âu, Nam Mỹ và Đông Nam Á.


Lớp học thai giáo được tổ chức ở nhiều nước trên thế giới

Thomas Verny đã dành hơn 30 năm cùng các cộng sự để nghiên cứu về sự phát triển đầu tiên của con người từ trong bào thai. Những nghiên cứu của ông về giai đoạn thai nhi bao gồm các lĩnh vực: gen, sự phát triển đầu tiên của con người dựa trên tâm sinh lí học. Ông cho rằng “Tất cả những gì người mẹ mang bầu ăn, uống, hít thở, các kinh nghiệm người mẹ trải qua, những căng thẳng bà phải tiếp xúc, thâm chí cả cảm xúc và suy nghĩ của người mẹ, dù ít hay nhiều, cũng sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Mỗi phút giây của thai nhi ở trong bụng mẹ thì đều bị ảnh hưởng bởi các kinh nghiệm mà người mẹ trải qua”. Ông cũng đưa ra quan điểm những kinh nghiệm trong giai đoạn quan trọng của loài người - giai đoạn thai nhi và ngay sau sinh quyết định cả cấu trúc não bộ. “Kinh nghiệm là vị kỹ sư trưởng của não bộ” - Bruce Sperry.

Các giai đoạn thai nhi và sơ sinh quyết định rất nhiều quá trình hình thành tâm lí và sinh lí của con người. Tất cả các bệnh tật như: bệnh tim, tiểu đường, các bệnh về miễn dịch... có thể là kết quả của các căng thẳng trong giai đoạn đầu tiên của cuộc đời. Những khả năng về giao tiếp, kết nối với mọi người xung quanh, năng lực yêu và được yêu thương cũng được quyết định trong giai đoạn thai nhi và giai đoạn đầu đời. Vì vậy, các giai đoạn này chính là lúc chúng ta có thể cung cấp những cơ hội tốt nhất và duy nhất để ngăn chặn những rối loạn về thể chất lẫn tâm lí cho trẻ.

Sự kết nối an toàn với người mẹ trong giai đoạn thai nhi và sau sinh cũng quyết định đến sự phát triển tình cảm lành mạnh của đứa trẻ. Nếu thai nhi hoặc trẻ sơ sinh có được sự kết nối tích cực với mẹ hoặc những người chăm sóc đầu tiên trong giai đoạn đầu đời, các năng lực về cảm xúc và nhận thức của trẻ sẽ được tối đa hóa. Ngược lại, nếu sự kết nối này không an toàn, không đầy đủ, nó sẽ tạo nên những ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển về sau của con người đó. Chính sự kết nối tình cảm, các mối quan hệ giữa con người với con người sẽ tạo nên những kết nối thần kinh giúp tâm hồn con người phát triển, và do đó, giúp chúng ta trở thành những con người phát triển lành mạnh.  

Kết nối an toàn giữa mẹ và thai nhi quyết định sự phát triển tình cảm lành mạnh của trẻ


Ông cũng khẳng định người mẹ mang bầu không phải là lồng ấp cho những đứa con của mình mà chính là người tham gia tích cực vào quá trình hình thành nên đứa con thương yêu của mình. Chính vì vậy, vai trò của người mẹ là hết sức to lớn. Lâu nay, chúng ta đã đánh giá thấp sự phát triển tinh thần và cảm xúc của thai nhi. Tuy nhiên, ít nhất ở cuối thai kỳ thứ hai, thai nhi đã là những con người rất nhậy cảm, có cảm xúc, nhận thức và có trí nhớ.

Rene Van de Carr là một trong những người tiên phong trong lĩnh vực thai giáo. Ông đã dạy các cha mẹ cách kích thích thai nhi thông qua âm nhạc và vận động ở Đại học thai giáo, California, Mỹ. Trong cuốn sách "Trong khi bạn mang bầu: Lớp học thai giáo riêng của bạn" (While You Are Expecting: Your Own Prenatal Classroom), ông viết: "Thời điểm quan trọng nhất ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ bắt đầu từ khoảng tháng thứ năm trong thai kỳ. Sự tương tác giữa em bé và môi trường xung quanh tác động vào sự phát triển của não bộ trước và sau khi sinh”.  Đây chính là nguyên tắc cơ bản để ông phát triển chương trình thai giáo của mình vào năm 1979, sau khi nghiên cứu của ông đã chứng minh được thai giáo có tác dụng to lớn đến sự phát triển của trẻ. Trong nghiên cứu trước của mình, Van de Carr, và đồng tác giả Marc Lehrer, đã thu thập dữ liệu từ hơn 3.000 trẻ được thai giáo từ chương trình Đại học thai giáo của ông.

 Dưới đây là một số điểm chung của các trẻ được nhận các kích thích trong quá trình thai giáo: Thời gian quan trọng đối với việc phát triển não bộ cho trẻ là từ tháng thứ năm trong bài thai đến khi em bé được 2 tuổi. Các em bé được thai giáo có khả năng tương tác với thế giới bên ngoài tốt hơn. Chúng thường nhanh lớn hơn, sớm biết nói hơn, sớm nhận thức và phát triển các cử động có điều khiển hơn, đồng thời là những đứa trẻ ít khóc, nền tính, tỉnh táo và hạnh phúc. Với các cha mẹ, ông cũng ghi nhận sự gắn kết tình cảm giữa cha mẹ và con cái của các cha mẹ tham gia thai giáo tốt hơn, đồng thời tỉ lệ các bà mẹ cho con bú mẹ cũng tăng cao.

Nhật Bản là một trong những nước đề xướng thai giáo mạnh nhất. Các nhà nghiên cứu Nhật Bản đã tiến hành những thực nghiệm và khám phá ra nhiều khả năng tiềm ẩn to lớn của thai kỳ. Nhật còn đưa ra một "Chương trình đào tạo anh tài" cho đất nước do nhà khoa học Junichi Abe chủ trì. Qua quan sát và nghiên cứu, ông rút ra kết luận: “Trí tuệ của thế hệ sau rõ ràng chịu ảnh hưởng của các nhân tố trong thai kỳ”. Shichida Makoto của Nhật Bản lại tiếp cận thai giáo theo hướng giáo dục não phải. Ông quan niệm mọi thai nhi đều là thiên tài. Thiên tài là nằm ở khả năng của não phải. Não chủ đạo của thai nhi là não phải vì não trái chưa phát triển do đó thai nhi có khả năng sử dụng não phải một cách dễ dàng.

Trung Quốc, nước láng giềng của chúng ta, cũng đã tiến hành các chương trình thai giáo mang tính rộng khắp từ hơn 30 năm về trước. Về cơ bản, thai giáo Trung Quốc cũng có sự kết hợp của thai giáo truyền thống Trung Quốc, trường phái thai giáo Mỹ và trường phái thai giáo Nhật Bản. Họ cũng đã tạo ra được rất nhiều các em bé có tố chất vượt trội. Một số cuốn sách thai giáo của Trung Quốc cũng đã được dịch ra tiếng Việt và lưu hành trên thị trường Việt Nam như 2 cuốn "Bách Khoa thai giáo" và "40 tuần thực hành thai giáo - 12 tháng thắp sáng thiên tài" của Vương Kỳ.

Ngoài ra, rất nhiều nước khác nhau trên thế giới cũng có những trung tâm hoặc các bệnh viện tiến hành các chương trình thai giáo cho các bà bầu. Các chương trình này không chỉ dừng lại ở các kiến thức tiền sản mà bao gồm cả những kiến thức và kỹ năng giúp kích hoạt não bộ thai nhi, cũng như phát triển sự gắn kết giữa mẹ và em bé.

Ở Việt Nam, mấy năm gần đây đông đảo các cha mẹ mới bắt đầu được tiếp cận với các kiến thức khoa học về thai giáo. Chúng ta đã đi chậm hơn so với thế giới 30-40 năm trong lĩnh vực thai giáo và giáo dục trẻ từ sớm.

Sự phát triển thần kỳ của não bộ trong gian đoạn thai kỳ và sơ sinh

Tại các bệnh viện phụ sản của các thành phố lớn, có những lớp phổ biến kiến thức cho các bà mẹ tương lai. Tuy nhiên, những kiến thức đó mới chỉ dừng lại ở góc độ cung cấp cho các bà bầu các thông tin liên quan đến sự phát triển của thai kỳ, dinh dưỡng và sự vận động của người mẹ trong quá trình mang bầu, chứ chưa chú trọng nhiều đến giáo dục thai nhi. Những thành tựu áp dụng giáo dục thai giáo của Việt Nam chưa được thống kê, nghiên cứu một cách cụ thể, bài bản.

Những ghi nhận kết quả thực tế

Một vài trường hợp được ghi nhận là kết quả của thai giáo, như trường hợp Giáo sư Tiến sỹ Trần Văn Khê. Ông đã trao đổi về việc mình được cha mẹ thai giáo âm nhạc: Nhờ tiếng Sáo của cậu Năm tôi trong lúc tôi còn là Thai nhi, tiếng đờn Tỳ Bà của ông Nội tôi, tiếng đờn Tranh của cô Ba tôi, tiếng đờn Kìm của Ba tôi, từ ngày tôi ra đời đến sau này mà trong lòng tôi thấm nhuần âm nhạc Dân tộc Việt Nam. Vừa mới lớn lên tôi đã biết nhảy nhịp theo tiếng đờn của ông Nội tôi. Lúc lên 6 tuổi đã biết đờn Kìm, lên 8 tuổi đã biết đờn Cò, 12 tuổi biết đờn Tranh, 14 tuổi biết đánh Trống nhạc, mãi đến khi khôn lớn tình yêu Âm nhạc Dân tộc đó, sau một giai đoạn nhỏ đi sai đường hướng về nhạc phương Tây, đã tiếp tục giữ tôi trên con đường sưu tầm, học hỏi, luyện tập, biểu diễn, phổ biến và phát huy Âm nhạc truyền thống Dân tộc Việt Nam đến ngày nay.

Trường hợp cháu Đỗ Nhật Nam cũng được mẹ cháu chia sẻ là chị đã thai giáo tích cực cho con do được tiếp xúc với phương pháp thai giáo khi hai vợ chồng còn sống bên Nhật. Bé Nhật Nam khi đang học lớp 2 đã hoàn thành xong hai chứng chỉ Starters, Movers của Đại học Cambridge với số điểm tuyệt đối; chín tuổi, Nam đã thành thạo hai ngoại ngữ: Anh, Nhật và thi Toefl IBT đạt 87 điểm. Em là dịch giả nhỏ tuổi nhất Việt Nam với cuốn sách đầu tiên “Mặt trời mọc, mặt trời lặn - Câu chuyện ngày và đêm” từ lúc 7 tuổi; xuất bản cuốn tự truyện đầu tiên “Tớ đã học tiếng Anh như thế nào” năm 11 tuổi; đảm nhiệm vị trí MC, diễn viên cho các chương trình thiếu nhi trên VTV như “Chúc bé ngủ ngon”, “Quả chuông nhỏ”, “Trò chuyện cùng bé”... Cuốn sách xuất bản gần đây của Nhật Nam: “Bố mẹ đã “cưa đổ” tớ” cũng nhận được nhiều lời khen tặng. Tháng 7/2014, em đã trúng tuyển vị trí Tổng biên tập cho một tạp chí thiếu niên của Đông Nam Á.

Trường hợp thành công nhất trong lịch sử thai giáo thế giới phải kể đến gia đình vợ chồng người Mỹ - Nhật Sisedike. Họ đã giáo dục được 4 thần đồng nhờ phương pháp thai giáo của riêng họ. Phương pháp này không tốn kém và người mẹ sử dụng biện pháp thai giáo bằng não phải. Bốn cô con gái của họ - con gái cả Susan, con gái thứ hai Stacey, con gái thứ ba Stephanie và con gái út Jaina - đều có chỉ số thông minh trên 160. Bốn cô bé này đều nằm trong Top 5% những người có chỉ số thông minh cao nhất trên toàn nước Mỹ trở thành những “nhi đồng thiên tài” làm cả thế giới ngưỡng mộ. Lên 5 tuổi, Susan đã học vượt cấp từ trường mầm non lên trung học phổ thông, 10 tuổi trở thành sinh viên đại học nhỏ tuổi nhất nước Mỹ. Năm 10 tuổi, với số điểm gần như tuyệt đối – 690 điểm, Susan nhận được giấy báo trúng tuyển của trường Đại học SAT và trở thành sinh viên đại học trẻ nhất nước Mỹ. 14 tuổi, Susan nhận bằng Cử nhân và đến năm 16 tuổi, cô đã trở thành sinh viên năm thứ hai của Học viện Y học thuộc trường Đại học Illinois của thành phố Chicago. Cũng giống như chị, ba cô em gái của Susan đã biết nói chuyện khi được hai hay ba tuần tuổi. Năm Susan 16 tuổi thì cô em gái thứ hai Stacey đã trở thành sinh viên năm thứ hai trường Đại học Maskin Grid của thành phố Chicago khi mới ở tuổi 13, cô em gái thứ ba Stephanie là học sinh lớp 12 ở tuổi 11 và cô em gái út Jaina, mới vừa 9 tuổi đã là học sinh lớp 8. 


Thai giáo để tăng cường sự gắn kết giữa cha mẹ và con cái

Như vậy có thể thấy, các nước trên thế giới cũng như các tổ chức quốc tế ngày càng đánh giá cao giáo dục trong thai kỳ cho các cha mẹ và thai nhi. Thai giáo có những hiệu quả đối với sự phát triển của thai nhi, tăng cường sự gắn kết giữa cha mẹ và con cái và là khởi đầu của sự phát triển tình cảm và cảm xúc lành mạnh cho mỗi con người về sau. Thai giáo giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của mỗi chúng ta và góp phần kích hoạt tiềm năng não bộ của mỗi con người.

 Chuyên gia Lưu Minh Hường

Viện nghiên cứu giáo dục trẻ thông minh sớm VSK!

                                                                       

 


Bài viết được sửa vào lúc: 10:36 08/06/2015
Bạn cần đăng nhập để trả lời bài viết này
Cùng chuyên mục
Đăng ký nhận mail
Đăng ký nhận mail